عز الدين حسينى زنجانى
169
معيار شرك در قرآن (فارسى)
خشنودى آنها حق را رها كنيم . مولاى ما اميرمؤمنان - صلوات الله عليه - حقيقت و مفهوم جهاد را گفتوگوى علنى و نااميد كردن آنان معرّفى فرمود است و در روايتى از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم مىخوانيم كه ، دو قبيلهء بنىتيم و بنىعدى اسلام را به قهقرا سوق مىدهند ، پس چه قهقرايى از پيروى اينان از گذشتگانشان بدتر است ؟ آرى ، اشاعره را بنگريد كه فخر رازى ، طبق نقل فيض كاشانى مىگويد : نصارى به سه خدا ( اقانيم ثلاثه ) ولى اشاعره به نُه قديم اقرار و اعتقاد دارند و چه زشت برگشتى به نياكانشان است . پس اى دانشمند ! از طريق حق به دليل كمى طرفداران و خودنمايى دشمنان نبايد وحشت زده باشيم ، بلكه به اميرالمؤمنين عليه السلام اقتدا كنيم كه مىفرمايد : « اگر من به تنهايى در برابر آنها ( دشمنان ) قرار مىگرفتم و آنها پهنهء كرهء زمين را پركرده بودند ، نه اهميّت مىدادم و نه وحشت مىكردم ؛ زيرا به حقانيّت راه خود يقين دارم » . خلاصهء مفهوم شرك شرك براساس قرآن كريم بر دونوع است : شرك واقعى يا شرك عرضى ؛ و شرك طولى . شرك عرضى مانند عقيدهء مجوسان آتش پرست است كه به يزدان منشأ خيرها و اهريمن منشأ بدىها در عرض هم و مساوى در تمام شئون الوهيّت قائل هستند . در شرك طولى ، بدون صدور اذن از جانب الهى در توّجه به سوى او